Web Siteleri Çerezlerimle Ne Yapıyor? Hatırlama, Ölçme ve Reklam
Bir web sitesi çerezlerinizle üç şey yapar: sizi hatırlar, ne yaptığınızı ölçer ve size ne göstereceğine karar verir. Hatırlama, oturumunuzun açık kalması ve sepetinizin korunması gibi işlevler için gereklidir; ölçme ve karar verme ise çoğunlukla üçüncü taraf araçlarla yapılır ve kişisel veri işler. Bu yüzden KVKK, zorunlu çerezler dışındakiler için ziyaretçinin rızasını arar ve size hangi çerezlere izin vereceğinizi seçme hakkı verir.
Çerez ne tutar
Çerez, tarayıcınıza kaydedilen küçük bir metin parçasıdır: bir ad, bir değer ve bir son kullanma tarihi. Değer çoğu zaman rastgele bir kimliktir; siteye her gelişinizde tarayıcı bu kimliği gönderir ve site sizi "aynı ziyaretçi" olarak tanır. Çerezin kendisi adınızı ya da adresinizi bilmez; ancak site, o kimliği hesabınızla veya davranışlarınızla eşleştirebilir. Kişisel veri sayılmasının nedeni budur. Temel kavramlar için: çerez nedir.
Sitelerin çerezlerle yaptığı dört iş
| Amaç | Ne yapar | Örnek çerez | Rıza gerekir mi |
|---|---|---|---|
| Siteyi çalıştırmak | Oturum, sepet, güvenlik, dil tercihi | Oturum kimliği, CSRF token | Hayır, zorunlu |
| Deneyimi hatırlamak | Bölge, tema, video ayarı | İşlevsel çerezler | Evet |
| Ölçmek | Hangi sayfa ne kadar okundu, nereden gelindi | Analitik çerezler (_ga) | Evet; yalnız kitle ölçümü yapan, IP maskeleyen birinci taraf analitik istisna olabilir |
| Reklam göstermek | İlgi alanına göre reklam, siteler arası izleme, yeniden hedefleme | Pazarlama çerezleri (_fbp, IDE) | Evet |
Kategori yapısı, Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun Çerez Uygulamaları Rehberi'nin Temmuz 2025 sürümüyle uyumludur.
Birinci ve üçüncü taraf farkı
Birinci taraf çerezi ziyaret ettiğiniz site yazar; üçüncü taraf çerezi ise sitede gömülü başka bir hizmet (reklam ağı, sosyal medya eklentisi, video oynatıcı) yazar. Sizi siteler arasında takip edebilen ikincisidir: aynı reklam ağı yüz sitede aynı çerezi okuyabilir. Safari ve Firefox üçüncü taraf çerezleri varsayılan olarak engeller; Chrome ise kararı kullanıcıya bırakır. Ayrıntı: reklamlar bizi takip ediyor mu.
Verileriniz nereye gidiyor
Analitik ve reklam çerezlerinin topladığı veri, sitenin değil ilgili aracın sunucusuna gider; bunların çoğu yurt dışındadır. Bu yüzden bir site, üçüncü taraf araç kullandığında yalnız rıza almakla kalmaz, yurt dışına veri aktarımı kurallarına da uyar. Ziyaretçi olarak sizin için pratik sonucu: banner'daki "pazarlama" kategorisini reddettiğinizde, siteler arası profilinize veri eklenmez.
Kontrolü elinizde tutmak için
- Banner'da kategorileri ayrı ayrı seçin; düzgün kurulmuş bir site bunu tek ekranda sunar.
- Tercihinizi sonradan değiştirmek isterseniz sitenin çerez ayarları bağlantısını arayın; kolay bulunması gerekir. Bkz. rızanın geri alınması.
- Tarayıcı ayarlarından üçüncü taraf çerezleri kapatabilirsiniz; bu, sitenin çalışmasını bozmaz. Bkz. Chrome'da çerez ayarları.
- Reddettiğiniz halde çerezlerin yazıldığını fark ederseniz, sitenin rıza mekanizması eksik demektir; bunu siteye bildirebilir veya Kurul'a başvurabilirsiniz.
Site sahibiyseniz
Ziyaretçinizin bu yazıyı okuduğunda size sorması muhtemel soru şudur: "Reddedince gerçekten durur mu?" Bunu sağlamanın yolu, rıza gelmeden zorunlu olmayan çerezleri hiç çalıştırmamak ve verilen rızayı kayıt altına almaktır. Sitenizde hangi çerezlerin çalıştığını ücretsiz tarama ile görebilir, rıza toplama ve kayıt tarafını Efilli Rıza Yönetimi ile kurabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Çerezler şifremi görebilir mi?
Hayır. Çerez yalnız kendisine yazılan değeri taşır; şifreniz tarayıcıda çerez olarak tutulmaz.
Bir site benim adımı çerezle öğrenebilir mi?
Çerezden değil, ancak oturum açtığınızda çerez kimliğinizi hesabınızla eşleştirir. Bu yüzden çerez kimliği kişisel veridir.
Çerezleri reddedince site çalışmaz mı?
Zorunlu çerezler rıza gerektirmediği için çalışmaya devam eder; yalnız kişiselleştirme, ölçüm ve reklam durur. Ayrıntı: çerezlere izin vermezsem ne olur.
Gizli modda çerezler çalışır mı?
Evet, pencere kapanana kadar; sonra silinir. Bkz. gizli mod.
.jpg)
